نوروز در میان عشایر غیور بویراحمد

نوروز رستاخيز وآغاز زايش طبيعت است ، پر شكوه ترين جشن اقوام ايران زمين از دير باز، آييني‌كه بخشي‌از عناصر فرهنگي‌باستاني‌بوده و در روند تاريخ رشد يافته ، از قرن ها گذشته ، شاخ و برگ اسطوره اي‌به خود گرفته و با هفت سين كنوني‌به نسل امروز رسيده است .

مردم لر زبان كهگيلويه و بويراحمد، مردم طبيعت ، خورشيد، سپهر گردون ، دشت و كوه ، نوروزگان پيوند و همبستگي‌با خويشان را تجديد مي‌كرده اند. سنت هاي‌ديرين نوروز، ريشه كرده در قلب مردم اين استان ، در گل بته هاي‌گبه هاشان ، بافته شده در سياه چادرهايي‌با نام "بهون " و نمود يافته در گل هاي‌الوان دامن هاي‌چين چين زنهايشان ، در سر آغاز فصل بهار نمود مي‌يافت .

در گذشته هايي‌كه اكنون فقط غمي‌از ياد آوري‌آن برقلب مردان و زنان كهن مانده است و در روزهايي‌كه جامعه روستايي‌و عشايري‌آماج تيرهاي‌مدرنيزه نبود، نوروز پيوند اسطوره اي‌جمشيد با خورشيد به روايت شاهنامه فردوسي‌بود. در آن روزها شكوفه ها كه دهان عطر آگين خود را به هواي‌بوسيدن معشوق باز مي‌كردند، ريش سفيدان و بزرگان ايل و طايفه هاي‌لرزبان ، در سرزمينهاي‌گرمسيري‌و سردسيري‌زاگرس نشين ، مطرب و مهتر (نوازندگان محلي‌)، به خانه مي‌آوردند.

تمامي‌افراد آشنا يا وابستگان براي‌تبريك آغاز زندگي‌دوباره طبيعت ، براي‌هم ديدني‌هاي‌ساده مي‌بردند، بزغاله ، روغنهاي‌محلي‌يا همان "روغن خش " و توبره هاي‌آينه داني‌براي‌زنان ، چه پر سخاوت و بي‌كينه در دستهاي‌ميزبان جاي‌مي‌گرفت . پاره اي‌وقت ها فرآورده هاي‌زندگي‌روستايي‌همچون ماست ميش و گاو، شير پر چرب خوشمزه ، كلگ ، "نان بلوط" و كشك هاي‌سفيد و خوش تركيب گرد، آورده ميهمانان نوروزي‌بود. ميزبان نيز به ميزان تواني‌كه در چنته مالي‌خويش داشت به جبران مهرباني‌بي‌پيرايه و ساده ميهمان ، هدايايي‌به آنان عرضه مي‌كرد.

اما در ميان عشاير، رسوم هديه آوردن و بردن به درب منازل جايي‌نداشت ،چرا كه هرچه بود، سياه چادر بود و حركت و كوچ ، آنان رسم عيدي‌دادن شهري‌و روستايي‌را نداشتند. آنان در روزهاي‌آغازين نوروز، پلويي‌درست كرده و خورشي‌از گوشت ماكيان و يا چارپايان و به همديگر عرضه داشته ، به آن " چاله گرم كنان مي‌گفتند". عشاير، مردم بي‌رياي‌لرزبان كوچنده كهگيلويه و بويراحمد، در روزهاي‌عيد در چادرها مانده و پس از آن به مناطق ييلاقي‌كوچ مي‌كردند. آن روزها حمام كه نبود، آنان در رودخانه ها و چشمه سارها خود را پاكيزه مي‌كردند، لباسهاي‌نو و ساده دوخت مي‌پوشيدند. گاه نيز بزرگان ، ملار ( چند چوب استوار و سه پايه مانند كه در زيرآن آتش مي‌گستراندند)،به آن ظرفي‌بنام ديگ مي‌بستند،اطراف آن را گليم و جاجيم مي‌انداخته و با آب گرم شده حمام مي‌كردند.

از آن روز تاكنون بخش كوچكي‌از رسومات روستايي‌و عشايري‌كه در تناقض با زندگي‌شهري‌نبود، به بطن شهرها وارد شد، ملاقات با اقوام درجه يك ، عيدي‌دادن ها، لباس هاي‌آنچناني‌خريدن ، تلويزيون نگاه كردن و مسافرت با ماشينهاي‌رنگ رنگ ، در تقابل با ملاقات با افراد ايل و طايفه ، پلوهاي‌خوشبوي‌چرب و دوغهاي‌پراز پونه و برگ موسير قرار گرفت و جز زمزمه پيرمردان كلاه به سر كه مي‌گويند "ياد ايامي‌...."، چيزي‌به جاي‌نماند. زاگرس نشينان مهربان به شهرها هجوم آوردند و حتي‌در تضاد با احترام نياكانشان به طبيعت زيباي‌زاگرس ، به تخريب آن پرداختند،ليكن طبيعت هنوز عاشقانه و استوار برجاي‌است . بكارت طبيعي‌برخي‌نقاط پنهان و دور از دسترس كهگيلويه و بويراحمد دست نخورده و "تنگ مهريان ، گنجه اي‌، كبوتري‌" بويراحمد، "چشمه ميشي‌و كوه گل" دنا و دشت هاي‌پر شقايق كهگيلويه در انتظار بهار و مهرباني‌ورزيدن به آدميانند.

اكنون در سرزمين هاي‌گرمسيري‌، خورشيد چه پر غرور مي‌تابد و در مناطق سردسيري‌با بازي‌شوخش گاه در پشت ابر و گاه سر برآورده از پس پرده هاي‌سفيد و سياه ، سبزه ها و گياهان به انتظار نشسته روز رستاخيز و زندگي‌دوباره را عاشق تر مي‌كند. زنان لر زبان ، هجمه دهشتناك زندگي‌شهري‌را به نقش هاي‌پنهان در تار و پود لباسهاي‌محلي‌اشان راه نداده اند، اگرچه مردان پر غيرت لر سال هاست كه در دغدغه روزمره گيهاي‌شهري‌غرقند.

 

 

 

حسین پناهی دژکوه در ۱۳۳۵ در روستای دژکوه از توابع شهرستان كهگيلويه (دهدشت-سوق)در استان کهکيلويه و بويراحمد متولد شد. پس از اتمام تحصيل در بهبهان به توصيه و خواست پدر براي تحصيل به مدرسه ي آيت الله گلپايگاني رفته بود و بعد از پايان تحصيلات براي ارشاد و راهنمايي مردم به محل زندگي اش بازگشت.چند ماهي در كسوت روحانيت به مردم خدمت مي كرد. تا اينكه زني براي پرسش مساله اي كه برايش پيش آمده بود پيش حسين مي رود.از حسين مي پرسد كه فضله ي موشي داخل روغن محلي كه حاصل چند ماه زحمت و تلاش ام بود افتاده است، آيا روغن نجس است؟ حسين با وجود اينكه مي دانست روغن نجس است،ولي اينرا هم مي دانست كه حاصل چند ماه تلاش اين زن روستايي، خرج سه چهار ماه خانواده اش را بايد تامين كند، به زن گفت نه همان فضله و مقداري از اطراف آنرا در بياورد و بريزد دور،روغن ديگر مشكلي ندارد.بعد از اين اتفاق بود كه حسين علي رغم فشارهاي اطرافيان، نتوانست تحمل كند كه در كسوت روحانيت باقي بماند. اين اقدام حسين به طرد وي از خانواده نيز منجر شد.حسين به تهران آمد و در مدرسه ي هنري آناهيتا چهار سال درس خواند و دوره بازيگری و نمايشنامه نويسی را گذراند.
پناهی بازيگری را نخست از مجموعه تلويزيونی محله بهداشت آغاز کرد. سپس چند نمايش تلويزيونی با استفاده از نمايشنامه های خودش ساخت که مدت ها در محاق ماند.
با پخش نمايش دو مرغابی درمه از تلويزيون که علاوه بر نوشتن و کارگردانی خودش نيز در آن بازی می کرد، خوش درخشيد و با پخش نمايش های تلويزيونی ديگرش، طرف توجه مخاطبان خاص قرار گرفت.
نمايش های دو مرغابی درمه و يک گل و بهار که پناهی آنها را نوشته و کارگردانی کرده بود، بنا به درخواست مردم به دفعات از تلويزيون پخش شد.
در دهه شصت و اوايل دهه هفتاد او يکی از پرکارترين و خلاق ترين نويسندگان و کارگردانان تلويزيون بود.
به دليل فيزيک کودکانه و شکننده، نحوه خاص سخن گفتن، سادگی و خلوصی که از رفتارش می باريد و طنز تلخش بازيگر نقش های خاصی بود. اما حسين پناهی بيشتر شاعربود. و اين شاعرانگی در ذره ذره جانش نفوذ داشت. نخستين مجموعه شعر او با نام من و نازی در ۱۳۷۶ منتشرشد،اين مجموعه ي شعر تا كنون بيش از شانزده بار تجديد چاپ شد و به شش زبان زنده ي دنيا ترجمه شده است.

به نام خدا

سلام خدمت همشریان عزیز یاسوجیم 

اینجانب دانشجوی رشته ی جامعه شناسی می با شم و هم اکنون بیرون از شهرم مشغول به تحصیل هستم ولی به دلیل دغدغه های فراوانی که دارم از بی عدالتی و ستمی که به همشهریانم  میشود نکاتی را به طور خلاصه یادداشت می کنم:

  استان ما مخصوصا شهرستان بویر احمد به دلیل دارا بودن امکانات چه طبیعی و چه غیر طبیعی و تاریخ طولانی در تمامی ادوار تاریخ ایران و دفاع از میهن در مقابل بیگانگان و دشمنان ایران زمین امروزه نه تنها از جایگاه چندان مناسبی در کشور برخوردار نیست بلکه در رتبه های اخر در زمینه های مختلف تاریخی ‌و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و...می باشد و مدیران در سطح کلان توجه چندانی به این قضیه ندارند و از مدیران خودی و داخلی استان نیز نهایت سوء استفاده را می کنند لذا از همه همشهریان عزیزم که به هر نحوی از این اتفاقات اطلاع یافته اند خواهشمندم که با اتحاد و صمیمیت با هم و با خواستن حق خود در تمامی زمینه ها و همچنین با انتخاب افراد خوب و شایسته و با تجربه و متخصص و کاردان در عرصه های مختلف بتوانیم باری از این سنگینیها را بر دوش خود برداشته و مانند دیگر مناطق کشور در مسیر توسعه و پیشرفت قرار بگیریم.